Wie beroepsmatig een vrachtwagen of bus bestuurt, komt al snel de term Code 95 tegen. Dat is geen extra rijbewijscategorie, maar een aantekening op je rijbewijs die laat zien dat je voldoet aan een bijzondere vakbekwaamheidseis. Voor chauffeurs in de vervoerssector is het dus iets om serieus te nemen.
Wanneer heb je code 95 nodig
Als je met een rijbewijs in de categorieën C1(E), C(E), D1(E) of D(E) werkt, dan heb je in de meeste gevallen de code 95 nodig. Het gaat dus om beroepsmatig vervoer van goederen of personen, niet om incidenteel gebruik in privé. De code toont aan dat je niet alleen de rijbewijscategorie hebt gehaald, maar ook de vakbekwaamheid die hoort bij professioneel vervoer.
Sommige chauffeurs hebben echter een vrijstelling, bijvoorbeeld als ze voor bepaalde voertuigen werken of voor privésituaties rijden.
Hoe verkrijg je de code 95
Om de code 95 op je rijbewijs te krijgen, moet je een basiskwalificatie behalen. Je legt theorie-examens af en soms praktijktoetsen. De instantie Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen (CBR) is in Nederland verantwoordelijk voor dit proces. Heb je je rijbewijs bijvoorbeeld na 10 september 2009 behaald in categorie C of na 10 september 2008 bij D, dan geldt deze basiskwalificatieplicht. Nadat je succesvol bent, wordt de code 95-aantekening achter de juiste rijbewijskategorie gezet, met een einddatum op je rijbewijs. Het is dus geen kwestie alleen van het halen van het rijbewijs, maar van extra opleiding en toetsing die erachter zit.
Geldigheid en nascholing
De code 95 is vijf jaar geldig vanaf het moment dat hij is bijgeschreven. Wil je beroepsmatig blijven rijden met voertuigen waarvoor de code geldt, dan moet je eens in de vijf jaar nascholing volgen, minimaal 35 uur gedurende die periode. Binnen die nascholing zit altijd een deel praktijk (bijvoorbeeld minimaal zeven uur) en het is niet de bedoeling dat je dezelfde training meerdere keren doet binnen die cyclus. Als je deze nascholing niet volgt, vervalt je code 95 en mag je niet meer beroepsmatig rijden met voertuigen waarvoor de code vereist is.
Waar moet je op letten
Ga voor jezelf na of je echt beroepsmatig werkt en dus de code 95 nodig hebt. Bij controles kan de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) kijken of je de code hebt of correct hebt verlengd, de boete kan flink zijn bij misbruik. Ook geldt dat de medische keuring op orde moet zijn, want zonder geldige gezondheidverklaring kom je niet weg.
Let op het moment waarop je moet starten met nascholing; je hebt vaak de vijf jaar voorafgaand aan de einddatum al ruimte om de uren te behalen. Tot slot: werk je met een buitenlands rijbewijs of verhuis je, zorg dan dat je de regels goed kent voor de code 95 in dat geval.
Met de code 95 op je rijbewijs laat je zien dat je de stap hebt gezet van zomaar een rijbewijs naar professioneel, vakbekwaam vervoer. Het is niet alleen halen en klaar, maar ook bijhouden. Doet de code er niet toe in jouw situatie, dan hoeft hij er natuurlijk niet op te staan. Maar werkt je beroep om de weg, dan is de code 95 iets waar je op gesteld moet zijn.
