Steeds meer bedrijven krijgen te maken met hoge netbeheerkosten en beperkte ruimte op het elektriciteitsnet. Een paar korte pieken in het verbruik kunnen al zorgen voor een hogere factuur of zelfs voor beperkingen bij het uitbreiden van een aansluiting. Peak shaving is een praktische manier om die pieken af te vlakken, zonder comfortverlies of productiestop. Het resultaat: lagere kosten en meer grip op je energieverbruik.
Wat is peak shaving?
Peak shaving is het verlagen van je hoogste elektrische vermogensvraag (kW) gedurende de meetperiode die je netbeheerder of leverancier hanteert. Door de piek omlaag te brengen, betaal je minder capaciteitstarieven of kun je met een lagere gecontracteerde aansluitwaarde toe. Ook verklein je het risico op overbelasting en ongewenste afschakeling van installaties.
Stel: je bedrijf draait gemiddeld 350 kW, maar één keer per week schiet het verbruik vijf minuten naar 750 kW wanneer de ovens opstarten en heftrucks worden geladen. Juist die korte piek kan je maandtarief bepalen. Door de piek af te toppen naar bijvoorbeeld 550 kW, dalen de netkosten substantieel.
Hoe werkt het in de praktijk?
In de basis zijn er twee manieren: vraag sturen (load management) en energie bufferen (opslag). Vaak werkt een combinatie het best.
Vraag sturen
Met slimme regelaars stel je grenzen aan het gelijktijdig vermogen. Denk aan het tijdelijk verlagen van HVAC-vermogen, het gefaseerd opstarten van productielijnen, of het automatisch uitstellen van EV-laden tot buiten de piekmomenten. Dit heeft geen impact op de totale kWh, maar wel op de piek in kW.
Energie bufferen
Een peak shaving batterij slaat energie op buiten de piek en levert vermogen terug zodra je verbruik dreigt door de ingestelde grens te schieten. Een Energy Management Systeem (EMS) meet en voorspelt het verbruik en stuurt batterij, laadpalen en andere grote verbruikers aan. Zo vang je korte én langere pieken op zonder dat processen stilvallen.
Wanneer levert het geld op?
Besparing ontstaat op plekken waar tarieven afhankelijk zijn van je piekvermogen of gecontracteerde capaciteit. Dit geldt vaak bij grootverbruiksaansluitingen. Daarnaast kan peak shaving helpen om binnen je huidige aansluiting te blijven als je extra machines of laadpunten wilt plaatsen, waardoor een netverzwaring (met lange doorlooptijd) niet nodig is.
Rekenvoorbeeld
Uitgangspunten (indicatief, check altijd je eigen contract):
- Huidige maandpiek: 800 kW
- Piek na peak shaving: 600 kW
- Capaciteitscomponent: €7 per kW per maand
Besparing: (800 − 600) × €7 = €1.400 per maand, oftewel €16.800 per jaar. Stel dat een batterijoplossing inclusief EMS €120.000 kost en je ook nog €3.000 per jaar aan onderhoud rekent, dan ligt de eenvoudige terugverdientijd op circa 7–8 jaar. Dalende batterijprijzen, subsidiemogelijkheden en extra baten (zoals het voorkomen van productiestops of de inpassing van zonne-energie) kunnen dit verkorten. Meer weten over de aanschaf van batterijopslag voor je bedrijf? Informeer naar de mogelijkheden en prijzen op de website van Intercel.
Stappenplan voor een succesvolle aanpak
- Meten en analyseren: verzamel minimaal 3–6 maanden kwartierdata (of gedetailleerder) van je verbruik. Identificeer wanneer en waardoor pieken ontstaan.
- Doel vaststellen: bepaal een realistische piekgrens op basis van processen, comforteisen en veiligheidsmarges.
- Strategie kiezen: alleen vraagsturing, alleen opslag, of een combinatie. Houd rekening met seizoenen en productieschema’s.
- Dimensionering: kies batterijcapaciteit (kWh) en vermogen (kW) passend bij piekduur en -hoogte. Meestal is het vermogensvermogen bepalend, niet de energie-inhoud.
- Integratie: koppel EMS met hoofdmeting, laadpalen, HVAC, PV en eventuele generator. Test scenario’s en noodprocedures.
- Monitoring en bijsturen: evalueer maandelijks de gerealiseerde pieken en pas de instellingen aan als processen veranderen.
Veelgemaakte fouten en hoe je ze voorkomt
- Te klein dimensioneren: een batterij met te weinig kW kan de piek niet afvlakken. Analyseer niet alleen gemiddelde waarden, maar vooral de steilheid en duur van de piek.
- Data onderschatten: zonder goede meetdata ontwerp je in het duister. Zorg voor betrouwbare, tijdige metingen en leg vast wanneer welke installaties draaien.
- Onlogische prioriteiten: laat het EMS niet tegelijk laden en afschakelen. Stel duidelijke regels op voor volgorde en grenzen van verbruikers.
- Vergeten van onderhoud en levensduur: plan onderhoud en houd rekening met degradatie van batterijen in je businesscase.
- Contractdetails overslaan: sommige tarieven kijken naar maandmaxima, andere naar kwartiergemiddelden. Je strategie moet aansluiten op de exacte meet- en rekenmethode van je leverancier of netbeheerder.
Combineren met zonne-energie en laadpalen
Met PV op het dak verschuift je profiel over de dag. Overdag kun je overschot opslaan en later gebruiken om een namiddagpiek af te toppen. Voor fleets met EV’s is sturing cruciaal: plan laden buiten bedrijfs- of productiepieken en gebruik de batterij als buffer tijdens onverwachte laadmomenten. Zo haal je meer uit je bestaande aansluiting en voorkom je wachttijden voor netverzwaring.
Regels, subsidies en veiligheid
Voor batterijopslag gelden technische normen en soms vergunningseisen. Denk aan brandveiligheid, plaatsing, koeling en integratie met brandmeldinstallatie. Subsidies of fiscale regelingen kunnen de businesscase verbeteren; check regionale programma’s en sectorregelingen. Laat je adviseren over verzekeringen en keuringsplichten.
De juiste partner kiezen
Kies een partij die meedenkt over je processen, niet alleen over hardware. Referentiecases in vergelijkbare omgevingen (logistiek, agro, productie, zorg) zijn waardevol. Let op een open EMS, zodat je later kunt uitbreiden met extra laadpalen of PV.
